Το ΣΠΩ είναι ένα πολύ συνηθισμένο σύνδρομο που εμφανίζεται κυρίως στη γόνιμη ηλικία. Υπολογίζεται ότι το 5-10% των γυναικών εμφανίζουν ΣΠΩ και η συμπτωματολογία του, όπως διαταραχές της εμμήνου ρύσεως, υπερτρίχωση, ακμή, αλωπεκία, παχυσαρκία και υπογονιμότητα, μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την ψυχική υγεία και την ευημερία των γυναικών [1]. Συχνά δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στα σωματικά σημάδια του ΣΠΩ, το οποίο, όμως, σχετίζεται επίσης με στενά συνδεδεμένα ψυχοκοινωνικά προβλήματα, όπως χρόνιο στρες, κατάθλιψη, άγχος και μειωμένη αυτοεκτίμηση [1].
Μάλιστα, αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες με ΣΠΩ είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν συμπτώματα κατάθλιψης από τις γυναίκες που δεν έχουν το σύνδρομο [1]. Έχει αποδειχθεί ότι οι γυναίκες με ΣΠΩ και κλινικά συμπτώματα, όπως υπερτρίχωση και ακμή, είναι περισσότερο δυσαρεστημένες για τη σωματική τους εμφάνιση σε σύγκριση με τις υγιείς γυναίκες [1]. Αλλά τότε πώς μπορούμε να μάθουμε να αγαπάμε και να συμπαθούμε τον εαυτό μας;
Η επίδραση του ΣΠΩ στην ψυχολογία των γυναικών
Η αρνητική αντίληψη της εικόνας του σώματος στο ΣΠΩ περιλαμβάνει δυσαρέσκεια για την εμφάνιση, αντιληπτή απώλεια θηλυκότητας και αίσθημα απώλειας σεξουαλικής ελκυστικότητας [1].
Σύμφωνα με ορισμένες μελέτες [2] οι γυναίκες με ΣΠΩ υποφέρουν περισσότερο από καταθλιπτικές και αγχώδεις διαταραχές, έχουν χαμηλότερη αυτοεκτίμηση, η οποία σχετίζεται με μια πιο αρνητική εικόνα για το σώμα τους σε σύγκριση με τις γυναίκες χωρίς ΣΠΩ.
Μια πρόσφατη μετα-ανάλυση [2] σχετικά με τα ποσοστά κατάθλιψης μεταξύ των γυναικών με ΣΠΩ κατέδειξε μια μέση επικράτηση της κατάθλιψης σχεδόν 37% σε σύγκριση με 14% στην ομάδα ελέγχου. Ως εκ τούτου, οι πρόσφατες διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές για το ΣΠΩ αναφέρουν ότι τα καταθλιπτικά και αγχώδη συμπτώματα πρέπει να εξετάζονται, να αξιολογούνται και να αντιμετωπίζονται με την απαίτηση επίγνωσης της συναισθηματικής ευεξίας [2].
Αλλαγές στην εμφάνιση, ακανόνιστη έμμηνος ρύση ή απουσία της και δυσκολίες στη σύλληψη μπορεί να προκαλέσουν ψυχολογική δυσφορία και μπορούν επίσης να επηρεάσουν τη γυναικεία ταυτότητα των ασθενών με ΣΠΩ [3]. Η αντίληψη της φυσικής εμφάνισης κάποιου σε σύγκριση με το «ιδανικό» της κοινωνίας θα μπορούσε να έχει αρνητικό αντίκτυπο στη συναισθηματική στάση και την ποιότητα ζωής των γυναικών με ΣΠΩ [3].
Όσον αφορά την εικόνα του σώματος, διαπιστώθηκε ότι οι ασθενείς με διαταραχές της εμμήνου ρύσης, υπογονιμότητα και παχυσαρκία είχαν πιο αρνητική εικόνα για το σώμα τους από τις γόνιμες γυναίκες, με φυσιολογική έμμηνο ρύση ή σωματικό βάρος. Όσον αφορά στην αυτοεκτίμηση, οι γυναίκες με περισσότερη υπερτρίχωση ή υπογονιμότητα είχαν χαμηλότερη αυτοεκτίμηση από τις γυναίκες χωρίς αυτά τα συμπτώματα [3].
Επιπλέον, η τρέχουσα μελέτη έδειξε ότι η υπογονιμότητα επηρέασε αρνητικά την αυτοεκτίμηση και τη σωματική ικανοποίηση. Για τις υπογόνιμες γυναίκες, η έλλειψη παιδιών αντιπροσωπεύει ένα τεράστιο ψυχολογικό βάρος που συχνά συνδέεται με το διαζύγιο, τη χαμηλή κοινωνική θέση και τη μειωμένη αυτοεικόνα, επειδή η μητρότητα θεωρείται σημαντικό μέρος της γυναικείας ταυτότητας. Μπορεί να αναπτυχθεί μια μειωμένη αίσθηση αυτοεκτίμησης, όχι μόνο επειδή το σώμα έχει «αποτύχει», αλλά και επειδή έχει πληγεί η αυτοεκτίμησή της γυναίκας [3].
ΣΠΩ, πώς να μάθεις να αγαπάς και να συμπαθείς τον εαυτό σου
Πώς να μάθεις να αγαπάς και να συμπαθείς τον εαυτό σου; Υπάρχουν διάφορες στρατηγικές που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να βελτιωθεί η αυτοαποδοχή. Το πρώτο βήμα είναι σίγουρα να εστιάσετε στα δυνατά σας σημεία: είναι σημαντικό να εντοπίσετε και να ενισχύσετε τις δυνάμεις σας τόσο σε σωματικό όσο και σε άλλο επίπεδο [4]. Επιπλέον, για να μάθετε να νιώθετε καλά με τον εαυτό σας, είναι σημαντικό να κατανοήσετε ποιες είναι οι αξίες και οι στόχοι σας. Δεν είμαστε όλοι ίδιοι, επομένως είναι σημαντικό να γνωρίζετε τι είναι σημαντικό για εσάς· αυτό το βήμα μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης και των κινήτρων σας [5].
Η αναζήτηση της υποστήριξης από το περιβάλλον μας είναι βασική. Η υποστήριξη των φίλων, της οικογένειας και των θεραπευτών μας μπορεί να ωφελήσει τη διαδικασία βελτίωσης της αυτοαποδοχής μας. Εάν μάθετε να είστε ευγενικοί με τον εαυτό σας θα μπορέσετε να κάνετε πολλά βήματα προόδου στην πορεία σας προς την αποδοχή και για να μάθετε να αγαπάτε τον εαυτό σας όπως είστε. Τέλος, ο καθορισμός ρεαλιστικών, επομένως εφικτών, στόχων μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της αυτοεκτίμησής σας. Αναζητήστε την επιτυχία σε μικρά πράγματα και θα δείτε ότι και η ψυχική σας ευεξία θα βελτιωθεί.
Αναφορές
[1] Annagür BB, Tazegül A, Akbaba N. Body Image, Self-Esteem and Depressive Symptomatology in Women with Polycystic Ovary Syndrome. Noro Psikiyatr Ars. 2014; 51(2):129-132. doi:10.4274/npa.y6778;
[2] Jiskoot G, Dietz de Loos A, Beerthuizen A, Timman R, Busschbach J, Laven J. Long-term effects of a three-component lifestyle intervention on emotional well-being in women with Polycystic Ovary Syndrome (PCOS): A secondary analysis of a randomized controlled trial. PLoS One. 2020; 15(6):E0233876. Published 2020 Jun 1. doi:10.1371/journal.pone.0233876;
[3] Bazarganipour F, Ziaei S, Montazeri A, Foroozanfard F, Kazemnejad A, Faghihzadeh S. Body image satisfaction and self-esteem status among the patients with polycystic ovary syndrome. Iran J Reprod Med. 2013; 11(10):829-836;
[4] J.E. Maddux, “Self-efficacy: A Self-regulatory System Approach” (1995);
[5] R.E. Lucas, “The impact of goal-pursuit on well-being: A review and prospective analysis” (2007).
