Από μόνη της η επιδίωξη εγκυμοσύνης, όταν δεν επιτυγχάνεται γρήγορα και όταν η αιτία δεν είναι ακόμη γνωστή, φέρνει μια σειρά από συναισθηματικές ενοχλήσεις που δεν είναι εύκολα διαχειρίσιμες από τις γυναίκες.
Αυτό συμβαίνει ακόμη περισσότερο σε γυναίκες που έχουν διαγνωστεί με ΣΠΩ. Υπάρχει, επομένως, η ανάγκη από την πλευρά των ασθενών να έχουν επαρκή συναισθηματική υποστήριξη και η ανάγκη από την πλευρά του γιατρού να γνωρίζει πώς να αντιμετωπίσει αυτή την πορεία μαζί με τις ασθενείς. Επίσης, μπορείτε να απευθυνθείτε σε ειδικούς ψυχοθεραπευτές για να ακολουθήσετε μια θεραπευτική πορεία.
ΣΠΩ και υπογονιμότητα, πώς σχετίζονται;
Είναι πλέον πολύ γνωστό ότι το ΣΠΩ μπορεί να έχει διάφορα συμπτώματα, ένα από αυτά είναι η ολίγο/ανωορρηξία (σποραδική ωορρηξία ή απουσία ωορρηξίας), γεγονός που προκαλεί κάποια δυσκολία στη γυναίκα να επιτύχει αυθόρμητη εγκυμοσύνη. Στην πραγματικότητα, η ωορρηξία συμβαίνει σποραδικά και δεν ελέγχεται εύκολα [1].
Επιπλέον, πολλές γυναίκες ανακαλύπτουν ότι πάσχουν από το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (ΣΠΩ) ακριβώς όταν αρχίσουν να επιθυμούν ένα παιδί και αυτό δεν έρχεται.
Ως εκ τούτου, συχνά εκπλήσσονται όταν, επιδιώκοντας μια εγκυμοσύνη, μαθαίνουν ότι το ΣΠΩ είναι το εμπόδιο στην επιθυμία τους για μητρότητα.
Αλλά από τι εξαρτάται αυτό το πρόβλημα; Οι ορμόνες σίγουρα παίζουν σημαντικό ρόλο. Στην πραγματικότητα, η ορμονική ανισορροπία υπέρ των ανδρογόνων, που επιδεινώνεται σε περίπτωση υπερινσουλιναιμίας, οδηγεί στο σχηματισμό ωοθυλακίων κακής ποιότητας ή ακόμη και σε απουσία ωορρηξίας.
Ποια είναι η συναισθηματική εικόνα μιας γυναίκα με ΣΠΩ που επιδιώκει μια εγκυμοσύνη;
Θα καταφέρω να γίνω μάνα; Αυτή είναι μια ερώτηση που ταλανίζει το 72% των γυναικών με ΣΠΩ που δυσκολεύονται να συλλάβουν [1].
Αυτό ανοίγει έναν φαύλο κύκλο αρνητικών συναισθημάτων που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τις πιθανότητες σύλληψης. Σύμφωνα με μια μελέτη που διεξήχθη από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης το 2010, όταν ένα άτομο έχει στρες παράγει κορτιζόλη και αδρεναλίνη, που μειώνουν τη γονιμότητα κατά 12% [2].
Η έκπληξη, η σύγχυση, ο θυμός, η ανησυχία, η λύπη, η ενοχή και το άγχος είναι μερικά μόνο από τα συναισθήματα που νιώθει μια γυναίκα που δυσκολεύεται να συλλάβει. Επιπλέον, το βάρος του να πρέπει να παρατηρείτε το σώμα σας για σημάδια γονιμότητας, στα οποία δεν είχατε δώσει ποτέ πριν σημασία, μπορεί επίσης να αυξήσει ακόμη περισσότερο το άγχος και τις ενοχές.
Επιπλέον, μελέτες έχουν δείξει ότι το στρες, το άγχος, η νευρικότητα και η ανυπομονησία έχουν σωματικό αντίκτυπο στη λειτουργία του υποθαλάμου, του αδένα που ρυθμίζει τους εμμηνορροϊκούς κύκλους. Σε περιόδους έντονου στρες ή άγχους, ο υποθάλαμος σταματά να εκκρίνει τις ορμόνες της υπόφυσης, με αποτέλεσμα την ανεπαρκή διέγερση των ωοθηκών. Για αυτόν τον λόγο, σε τέτοιες περιπτώσεις, η ωορρηξία μπορεί να καθυστερήσει, να παραμείνει σε αναμονή ή ακόμα και να ακυρωθεί, επιδεινώνοντας την υπερανδρογόνο εικόνα μιας γυναίκας με ΣΠΩ [3].
Συναισθηματική υποστήριξη, πότε και γιατί χρειάζεται
Η Ψυχολογία και η Υποβοηθούμενη Αναπαραγωγή είναι ειδικότητες που πρέπει να συμβαδίζουν, αφού η παρέμβαση ψυχολόγου κατά την επιδίωξη μιας εγκυμοσύνης που δεν έρχεται ή μια θεραπεία Αναπαραγωγικής Ιατρικής έχουν τα ακόλουθα πλεονεκτήματα [4]:
- Η βοήθεια ενός ψυχολόγου υποβοηθούμενης αναπαραγωγής είναι συχνά μια θετική εμπειρία για τις γυναίκες, η οποία τις βοηθά να δυναμώσουν και να κάνουν θετικές προτάσεις μέσω θεραπευτικών τεχνικών.
- Πολυάριθμες μελέτες έχουν δείξει την αποτελεσματικότητα της συναισθηματικής και ψυχολογικής παρέμβασης στη διαχείριση των συναισθημάτων που σχετίζονται με την υπογονιμότητα και την ανάγκη υποβολής σε αναπαραγωγικές θεραπείες (άγχος, κατάθλιψη, χαμηλή αυτοεκτίμηση, ανησυχία…) και στην αύξηση της συνολικής ψυχολογικής ευεξίας.
- Η ψυχολογική υποστήριξη για ασθενείς που υποβάλλονται σε θεραπεία υποβοηθούμενης αναπαραγωγής μεταφράζεται σε χαμηλότερο ποσοστό παραίτησης και υψηλότερο ποσοστό κυήσεων και γεννήσεων, σε σύγκριση με ασθενείς και ζευγάρια που υποβάλλονται σε θεραπεία ρουτίνας χωρίς συναισθηματική και ψυχολογική υποστήριξη.
Αναφορές
[1] Hart R. et al., Definitions, prevalence and symptoms of polycystic ovaries and polycystic ovary syndrome
[2] Germaine M Buck Louis et al., Stress reduces conception probabilities across the fertile window: evidence in support of relaxation
[3] Ovoclinic: Emotional factors in the pursuit of pregnancy: how to manage stress and anxiety?
[4] VITA Reproductive Medicine: Psychology and Assisted Reproduction