Το ΣΠΩ είναι μία από τις κύριες αιτίες υπογονιμότητας στις γυναίκες, οι οποίες, λόγω των ορμονικών ανισορροπιών και των διαταραχών του εμμηνορροϊκού κύκλου, δυσκολεύονται να συλλάβουν. Έτσι, όχι μόνο αντιμετωπίζουν σημάδια και συμπτώματα που επηρεάζουν την ψυχοσωματική ευεξία, αλλά βιώνουν επίσης πολλές δυσκολίες που αφορούν το σχέδιο ζωής και την ηρεμία του ζευγαριού. Συγκεντρώσαμε λοιπόν μερικές μαρτυρίες ψυχολόγων και ειδικών στην υπογονιμότητα για να καταλάβουμε ποια είναι τα πιο κοινά προβλήματα και τι μπορεί να γίνει για να προστατευτεί και να βοηθηθεί η σχέση με τον σύντροφο.
ΣΠΩ και ΥΠΟ γονιμότητα, ποια είναι η σχέση;
Η υπογονιμότητα είναι όλο και πιο διαδεδομένη σε παγκόσμιο επίπεδο και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) την ορίζει ως την απουσία σύλληψης μετά από 12/24 μήνες τακτικών, στοχευμένων, μη προστατευμένων σεξουαλικών επαφών. Το πρόβλημα αφορά περίπου 48 εκατομμύρια ζευγάρια στον κόσμο και το 15% των ζευγαριών στην Ιταλία [1]. Επιπλέον, εκτιμάται ότι το ΣΠΩ είναι μία από τις πιο συχνές αιτίες στις γυναίκες (περίπου 70%) [2]. Οι ορμονικές ανισορροπίες που χαρακτηρίζουν το σύνδρομο προκαλούν αύξηση της παραγωγής ανδρογόνων εις βάρος της παραγωγής οιστρογόνων, που είναι οι πρωταγωνιστές της ανάπτυξης των ωοθυλακίων. Επομένως, η μετατροπή των ανδρογόνων σε οιστρογόνα μειώνεται, με αποτέλεσμα ακανόνιστους κύκλους και κυρίως ανωοθυλακιορρηκτικούς κύκλους, κύκλους στους οποίους το ωάριο που είναι έτοιμο για γονιμοποίηση δεν σχηματίζεται και επομένως δεν μπορεί να υπάρξει σύλληψη [3].
Υπογονιμότητα, ποιες είναι οι συνέπειες στις σχέσεις;
Αλλά οι συνέπειες της υπογονιμότητας υπερβαίνουν την αναπαραγωγική υγεία. Μερικές φορές για το ζευγάρι μπορεί να προκύψει ένα αίσθημα αποτυχίας που υπονομεύει τη σταθερότητα. Στην πραγματικότητα, η αναζήτηση μιας εγκυμοσύνης που δεν έρχεται υποβάλλει τους συντρόφους σε επίπεδα στρες από τα πιο σύνθετα. Και οι δύο βιώνουν μια δυσφορία τόσο σε ατομικό όσο και σε σχεσιακό επίπεδο και αισθάνονται πραγματική αίσθηση δυσφορίας, απογοήτευσης και ανεπάρκειας [4]. Οι συνέπειες αυτής της κατάστασης είναι συχνά αρνητικές: βρίσκονται απομακρυσμένοι, ανίκανοι να αντιμετωπίσουν και να παρηγορηθούν σχετικά με το πρόβλημα και την επίλυση της κρίσης. Μια δανική μελέτη του 2014, που διεξήχθη σε 47.500 γυναίκες, έδειξε ότι το 27% των γυναικών που ζουν με την υπογονιμότητα, μετά από δώδεκα χρόνια, δεν είχε πλέον σχέση [5].
Πώς συμπεριφέρονται τα ζευγάρια;
Αν και κάθε ζευγάρι είναι μοναδικό, τόσο στον τρόπο που ζει όσο και στον τρόπο που αντιδρά στις δυσκολίες, ορισμένες πτυχές είναι κοινές στα ζευγάρια που δεν μπορούν να πραγματοποιήσουν την επιθυμία τους για εγκυμοσύνη. Μια εικόνα δίνει η Susan Benjamin Feingold, συγγραφέας και κλινική ψυχολόγος από την Αμερική, εξειδικευμένη στην αναπαραγωγική ψυχική υγεία των γυναικών: “Μερικοί ασθενείς δεν λένε σε κανέναν για τον αγώνα τους κατά της υπογονιμότητας, επειδή ντρέπονται. Αισθάνονται σαν να μην πολεμάει κανείς άλλος αυτή τη μάχη. Επιπλέον, αν μια γυναίκα ξέρει ότι ο σύντροφός της επιθυμεί μια μεγάλη οικογένεια, όχι μόνο αισθάνεται ένα αίσθημα αποτυχίας, αλλά φτάνει ακόμη και να σκέφτεται ότι θα έπρεπε να είναι με μια άλλη γυναίκα. Αλλά πέρα από το καθημερινό άγχος και την ανησυχία για την αναζήτηση μιας εγκυμοσύνης, υπάρχει και ο οικονομικός παράγοντας. Τα ζευγάρια δεν συμφωνούν πάντα σχετικά με το τι είναι διατεθειμένα να επενδύσουν στις θεραπείες για την υπογονιμότητα. Τέλος, όλες αυτές οι ανησυχίες δεν κάνουν τίποτα άλλο παρά να μετατρέπουν το σεξ σε πραγματική δουλειά, χάνοντας έτσι τη σύνδεση με την ευχαρίστηση και μειώνοντας επίσης την αίσθηση της οικειότητας, της διασκέδασης και της παιχνιδιάρικης διάθεσης” [6].
Αντιμετώπιση του προβλήματος
Αλλά πώς να αντιμετωπίσετε αυτή τη διαδρομή με εμπόδια χωρίς να υπονομεύσετε τη σχέση; Η Erica B. Johnstone, αναπαραγωγική ενδοκρινολόγος και γιατρός γονιμότητας στο Πανεπιστήμιο της Υγείας της Γιούτα, δηλώνει ότι: “Ένα από τα πράγματα που μπορούν να κάνουν τα ζευγάρια κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους στον αγώνα κατά της υπογονιμότητας είναι να περνούν χρόνο μαζί, χωρίς να σκέφτονται μόνο τη σύλληψη. Αρκεί να οργανώσουν ρομαντικές βραδιές, να μαγειρέψουν μαζί και να αφιερωθούν στα κοινά τους ενδιαφέροντα. Μερικά ζευγάρια, επιπλέον, πιστεύουν ότι η απομόνωση από τη δουλειά, τα χόμπι, την οικογένεια και τους φίλους μπορεί να τα βοηθήσει να επικεντρωθούν στη σύλληψη, αλλά σε πολλές περιπτώσεις αυτή η στάση δεν κάνει τίποτα άλλο παρά να τα κάνει να αισθάνονται πιο απομονωμένα και καταθλιπτικά” [7].
Την ίδια άποψη έχει και η Αυστραλιανή ψυχολόγος γονιμότητας Dianna-Lee Daniels. Από την εμπειρία της προέκυψε, μάλιστα, ότι τα προβλήματα σχέσεων μετά τη διάγνωση της υπογονιμότητας είναι απολύτως φυσιολογικά, αλλά αυτό που τρομάζει περισσότερο τα ζευγάρια είναι να μην γνωρίζουν τι συμβαίνει στο σώμα τους και τη σχέση με τον σύντροφό τους.
Για το λόγο αυτό, προτείνει ορισμένες στρατηγικές για την καλύτερη διαχείριση αυτής της συγκεκριμένης στιγμής [8]:
- Αντιμετωπίστε τα όποια επικοινωνιακά προβλήματα, παρεξηγήσεις και ανείπωτα πράγματα με το ταίρι σας με αγάπη και καλοσύνη και κυρίως να θυμάστε ότι αυτό που βιώνετε είναι μια στιγμή δυσκολίας που πρέπει να ξεπεράσετε μαζί.
- Ο πόνος, εάν αφεθεί ανέκφραστος, μπορεί να παραλύει και πρέπει επομένως να προσπαθήσουμε να εξωτερικεύσουμε συναισθήματα και σκέψεις.
- Αφιερώστε χρόνο στο ζευγάρι κάνοντας δραστηριότητες που απολαμβάνουν και οι δύο (σαββατοκύριακα, σωματική δραστηριότητα, δείπνο στο αγαπημένο τους εστιατόριο κ.λπ.).
- Δίνοντας σημασία στη σεξουαλική ζωή, ανακαλύπτοντας ξανά την επιθυμία να είμαστε μαζί.
- Εμπιστευτείτε τους ανθρώπους γύρω σας που μπορείτε να εμπιστευτείτε.
- Μην υποφέρετε μόνοι σας αν αισθάνεστε καταβεβλημένοι, αντίθετα, είναι πάντα καλό να ζητάτε βοήθεια από έναν εξειδικευμένο και έμπειρο επαγγελματία.
Συμπεράσματα
Η υπέρβαση όλων των συνεπειών που φέρνει η υπογονιμότητα εξαρτάται επομένως όχι μόνο από την επίλυση του προβλήματος, αλλά και από την ισορροπία που το ζευγάρι καταφέρνει να διατηρήσει ή να αποκαταστήσει. Ένας παράγοντας που δεν πρέπει να παραβλεφθεί είναι πώς αυτές οι ψυχολογικές πτυχές μπορούν να δημιουργήσουν έναν φαύλο κύκλο στον οποίο το άγχος που προκύπτει μπορεί να επηρεάσει την ίδια τη γονιμότητα [9]. Το σημαντικό είναι επομένως να μην απογοητεύεστε και να εξετάζετε επίσης την πιθανότητα να βασιστείτε στην υποστήριξη ενός ψυχολόγου σε αυτή την ευαίσθητη φάση της ζωής.
Αναφορές
[1] ISS: Infertility
[2] A.S. Melo et al., Treatment of infertility in women with polycystic ovary syndrome: approach to clinical practice
[3] Hart R. Definitions, prevalence and symptoms of polycystic ovaries and polycystic ovary syndrome.
[4] Visigalli R. Sterility and infertility of couples. Counseling and psychological therapy. Franco Angeli (2011).
[5] Trille K.et al., Divorce or end of cohabitation among Danish women evaluated for fertility problems
[6] Self: 6 Ways Infertility Impacts A Relationship
[7] University of Utah Health: Infertility and couples
[8] The Sydney Morning Herald: “Trying to survive”: When infertility enters a relationship
[9] K.L. Rooney. The relationship between stress and infertility
