Πολλές γυναίκες ανακαλύπτουν ότι πάσχουν από σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (ΣΠΩ) όταν αρχίζουν να θέλουν ένα παιδί και αυτό δεν έρχεται. Οι διάφορες εξετάσεις και η διαγνωστική διαδικασία είναι συχνά η στιγμή κατά την οποία η γυναίκα ανακαλύπτει ότι το ΣΠΩ είναι η αιτία της δυσκολίας σύλληψης.
Ομοίως, ακόμη και γυναίκες που γνωρίζουν ότι έχουν ΣΠΩ και προσπαθούν να μείνουν έγκυες, συχνά εκπλήσσονται όταν ανακαλύψουν ότι το ΣΠΩ είναι το εμπόδιο στην επιθυμία τους για μητρότητα.
Γιατί το ΣΠΩ επηρεάζει τη γονιμότητα
Το 70% των υπογόνιμων γυναικών είναι γυναίκες με ΣΠΩ. Οι ορμονικές ανισορροπίες που εμφανίζονται στις γυναίκες με ΣΠΩ προκαλούν αύξηση στην παραγωγή ανδρογόνων εις βάρος της παραγωγής οιστρογόνων. Τα οιστρογόνα είναι οι πρωταγωνιστές στην ανάπτυξη των ωοθυλακίων. Ο σχηματισμός ώριμων ωαρίων, αλλά και η ανάπτυξη του ενδομήτριου (του βλεννογόνου τοιχώματος της μήτρας) εξαρτάται από τα οιστρογόνα.
Στις γυναίκες με ΣΠΩ, καθώς η μετατροπή των ανδρογόνων σε οιστρογόνα αποτυγχάνει, υπάρχουν ακανόνιστοι κύκλοι και κυρίως κύκλοι ανωορρηξίας, κύκλοι στους οποίους δεν σχηματίζεται ωάριο έτοιμο για γονιμοποίηση, εξαιτίας των οποίων δεν μπορεί να επιτευχθεί σύλληψη [1].
Η υπερινσουλιναιμία, η οποία εμφανίζεται κυρίως σε παχύσαρκες γυναίκες με ΣΠΩ, αυξάνει περαιτέρω την παραγωγή ανδρογόνων (υπερανδρογονισμός), με αποτέλεσμα σε αυτές τις γυναίκες η γονιμότητα να μειώνεται ακόμα περισσότερο [2].
Τι μπορεί να βελτιώσει τη γονιμότητα στις γυναίκες με ΣΠΩ
Φυσική γονιμοποίηση και υποβοηθούμενη γονιμοποίηση
Δεδομένου ότι οι γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών δεν έχουν εντελώς αμηνόρροια (πλήρη έλλειψη περιόδου), αλλά έχουν κυρίως σποραδικούς και ακανόνιστους κύκλους, μπορεί να συμβεί κατά τη διάρκεια του κύκλου να δημιουργηθεί ένα ώριμο ωάριο για γονιμοποίηση και μπορούν να μείνουν έγκυες φυσικά.
Δυστυχώς, οι περισσότερες γυναίκες με ΣΠΩ (72%) δυσκολεύονται να μείνουν έγκυες με φυσικό τρόπο. Αλλά δεν πρέπει να απελπίζονται, γιατί ευτυχώς σήμερα πολλές φαρμακολογικές και μη προσεγγίσεις, μαζί με την ιατρικά υποβοηθούμενη τεκνοποίηση, βοηθούν στην επίτευξη αυτού του ευτυχούς γεγονότος.
Τροποποίηση τρόπου ζωής
Η πρώτη προσέγγιση για τη βελτίωση τόσο των ορμονικών όσο και των μεταβολικών παραμέτρων του ΣΠΩ είναι η κατανάλωση τροφών με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη (κρέας, ψάρι, φρούτα και λαχανικά) και η ταυτόχρονη σωματική άσκηση. Η απώλεια βάρους βοηθά επίσης στην πρόληψη τυχόν μελλοντικών επιπλοκών της εγκυμοσύνης.
Θεραπευτική προσέγγιση
Μια μη φαρμακολογική προσέγγιση για τη διόρθωση του μεταβολισμού των γυναικών με ΣΠΩ και πάνω από όλα για την αποκατάσταση της ωορρηξίας είναι η λήψη μυο-ινοσιτόλης. Κλινικές μελέτες δείχνουν ότι στο 70% των γυναικών με ΣΠΩ υπάρχει αποκατάσταση της ωορρηξίας μετά από 3 μήνες θεραπείας με μυο-ινοσιτόλη. Πρόσφατη έρευνα έδειξε ότι με ενίσχυση της απορρόφησης της μυο-ινοσιτόλης με την άλφα-λακταλβουμίνη, μπορεί να επιτευχθεί 90% αποκατάσταση της ωορρηξίας εντός 3 μηνών [3].
Η μυο-ινοσιτόλη χρησιμοποιείται επίσης για τη βελτίωση της ανταπόκρισης στις φαρμακολογικές θεραπείες, κατά τη διάρκεια τεχνικών διέγερσης των ωοθηκών [4].
Η διέγερση των ωοθηκών είναι η τεχνική που περιλαμβάνει την εξωγενή χορήγηση ορμονών που οδηγούν στον σχηματισμό ώριμων ωαρίων. Η μυο-ινοσιτόλη που προστίθεται σε αυτούς τους κύκλους διέγερσης επιτρέπει στην ωοθήκη να ανταποκρίνεται καλύτερα στη φαρμακευτική αγωγή, καθώς και να μειώνει την ποσότητα των ορμονών που θα χρησιμοποιηθεί, μειώνοντας τον κίνδυνο υπερδιέγερσης (OHSS – σύνδρομο υπερδιέγερσης των ωοθηκών ), ο οποίος μπορεί να ακυρώσει τον κύκλο θεραπείας υποβοηθούμενης αναπαραγωγής [5].
Η απλή διέγερση περιλαμβάνει τη χρήση κιτρικής κλομιφαίνης. Μόλις επιτευχθεί ωορρηξία, τότε η σύλληψη συμβαίνει φυσικά.
Μόλις περάσει ένα χρονικό διάστημα, πέραν του οποίου η απλή διέγερση δεν ανταποκρίνεται σωστά, προχωράμε στην ιατρικά υποβοηθούμενη αναπαραγωγή (ΙΥΑ).
Ένας κύκλος υποβοηθούμενης αναπαραγωγής περιλαμβάνει πολλά βήματα ορμονικής διέγερσης: μια πρώτη φάση που χρησιμεύει στον σχηματισμό ωαρίων ώριμων για γονιμοποίηση και μια δεύτερη φάση που χρησιμεύει στην προετοιμασία του ενδομήτριου για να υποδεχτεί το έμβρυο που θα γονιμοποιηθεί εξωσωματικά στο εργαστήριο και στη συνέχεια θα μεταφερθεί την πέμπτη ημέρα της ανάπτυξης της βλαστοκύστης στη μήτρα .
Τι να κάνετε εάν γνωρίζετε ότι έχετε ΣΠΩ και προσπαθείτε να κάνετε παιδί
Επικοινωνήστε με έναν ειδικό στη γυναικολογία-ενδοκρινολογία που μπορεί να σας παρακολουθήσει προσεκτικά.
Μην αποθαρρύνεστε. Μπορεί ο δρόμος να φαίνεται μακρύς και ανηφορικός, αλλά η αλήθεια είναι ότι λύσεις υπάρχουν και είναι διαφορετικές.
Αναφορές
[1] Hart R. Definitions, prevalence and symptoms of polycystic ovaries and polycystic ovary syndrome. In: Allahbadia G, Agrawal R, eds. Polycystic Ovary Syndrome. 2nd ed. Kent, UK: Anshan, Ltd; 2007:15–26
[2] Alexiou E, Hatziagelaki E, Pergialiotis V, et al. Hyperandrogenemia in women with polycystic ovary syndrome: prevalence, characteristics and association with body mass index. Horm Mol Biol Clin Investig 2017; 29(03):105–111
[3] Montanino et al. Effects of myo-inositol plus alpha-lactalbumin in myo-inositol-resistant PCOS women. J Ovarian Res. 2018 May 10; 11(1):38.
[4] Papaleo et al. Myo-inositol in patients with polycystic ovary syndrome: a novel method for ovulation induction. Gynecol Endocrinol. 2007 Dec; 23(12):700-3.
[5] Morgante et al. The role of inositol supplementation in patients with polycystic ovary syndrome. With insulin resistance, undergoing the low-dose gonadotropin ovulation induction regimen. Fertil Steril 2011; 95(8):2642-4
