Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (ΣΠΩ) είναι μια συχνή ενδοκρινική διαταραχή σε έφηβες και γυναίκες που βρίσκονται σε αναπαραγωγική ηλικία και η διάγνωσή του, με βάση τις ενδείξεις και τα συμπτώματα, μπορεί να συμβεί σε διαφορετικές  περιόδους της ζωής μιας γυναίκας.

Κατά την εφηβεία, η διάγνωση του συνδρόμου διαφέρει, καθώς δεν μπορούν να υιοθετηθούν οι ίδιες παράμετροι που χρησιμοποιούνται για τους ενήλικες. Συνήθως, ένα μη φυσιολογικό μοτίβο  εμμήνου ρύσεως που σχετίζεται με στοιχεία υπερανδρογονισμού, όπως αυξημένα επίπεδα τεστοστερόνης (T) ή μέτρια-σοβαρή υπερτρίχωση, γίνονται αποδεκτά ως διαγνωστικά κριτήρια στην εφηβεία [1]. Συχνά, κατά την εφηβεία, ο υπερανδρογονισμός είναι εμφανής συνήθως μέσω της ακμής, της υπερτρίχωσης, της μέλαινας ακάνθωσης (σκουρόχρωμες κηλίδες στο δέρμα) και της παχυσαρκίας.  Δεδομένου ότι αυτά τα συμπτώματα είναι πολύ εμφανή, κατά την εφηβεία μπορεί να οδηγήσουν σε δυσμενείς επιπλοκές για την ψυχική υγεία αυτών των νεαρών κοριτσιών.

Συχνά, το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (ΣΠΩ) σχετίζεται με μορφές αντίστασης στην ινσουλίνη (IR) και διαβήτη και η κατάσταση επιδεινώνεται σε υπέρβαρες-παχύσαρκες γυναίκες με ΣΠΩ που πάσχουν από πιο σοβαρή μεταβολική δυσλειτουργία και αντίσταση στην ινσουλίνη. Τα αντισυλληπτικά χάπια (OCPs) χρησιμοποιούνται συνήθως για τη θεραπεία της υπερτρίχωσης και της ακανόνιστης εμμήνου ρύσης, αλλά όχι και της παχυσαρκίας, της  αντίστασης στην ινσουλίνη ή του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 [1].

Γνωρίζουμε ότι το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών είναι μια αρκετά περίπλοκη  διαταραχή που μπορεί συχνά να έχει καθυστερήσεις στη διάγνωση, θέτοντας έτσι σε κίνδυνο τη διαχείρισή του και την ευημερία της γυναίκας γενικότερα, γι’ αυτό είναι σημαντικό να κατανοήσουμε πώς οι ενδείξεις και τα συμπτώματα μπορούν να τροποποιηθούν κατά τη διάρκεια της ζωής μιας γυναίκας.

Εξέλιξη του ΣΠΩ

Στο ΣΠΩ συναντούμε πολύ συχνά καθυστερημένες διαγνώσεις και υπάρχουν πολλοί λόγοι για αυτό το φαινόμενο, χωρίς να συνυπολογίζουμε τις διαφορές λόγω  φυλετικής καταγωγής, γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Επιπλέον, το ΣΠΩ είναι πολύ δύσκολο να διαγνωστεί στην εφηβεία, επειδή τα χαρακτηριστικά του συνδρόμου μπορούν να είναι παρόμοια με την κανονική ανάπτυξη της εφηβείας.

Μια μελέτη που διεξήχθη για να εξετάσει και να αναλύσει την εμπειρία των γυναικών σχετικά με τη διάγνωση διαπίστωσε ότι λιγότερο από το ένα τέταρτο των γυναικών που ρωτήθηκαν ήταν ικανοποιημένες με τις πληροφορίες σχετικά με το ΣΠΩ που τους δόθηκαν κατά τη διάγνωση όσον αφορά τη διαχείριση του τρόπου ζωής και την ιατρική θεραπεία. Πάνω από τις μισές ανέφεραν ότι δεν έλαβαν πληροφορίες σχετικά με τις μακροχρόνιες επιπλοκές του ΣΠΩ, τη συναισθηματική υποστήριξη και συμβουλευτική [2].

Όπως γνωρίζουμε, καθώς  η συμπτωματολογία του ΣΠΩ  αλλάζει κατά τη διάρκεια της ζωής μιας γυναίκας, μεταβάλλονται και οι φόβοι και οι ανησυχίες της. Σύμφωνα με τη μελέτη [2], στην πραγματικότητα, σε σύγκριση με τις γυναίκες μεταξύ 26 και 35 ετών, οι γυναίκες ηλικίας μεταξύ 18 και 25 ετών είχαν περισσότερες πιθανότητες να θεωρήσουν ως κύριες πηγές ανησυχίας τους ακανόνιστους κύκλους και τις πολυκυστικές ωοθήκες και  λιγότερο την αντίσταση στην ινσουλίνη.

Οι γυναίκες ηλικίας 36 έως 45 ετών είχαν περισσότερες πιθανότητες να θεωρήσουν ως κύριες πηγές ανησυχίας την υπερβολική τριχοφυΐα, την αύξηση βάρους, την αντίσταση στην ινσουλίνη και τον αυξημένο κίνδυνο μεταβολικών επιπλοκών σε σύγκριση με τις γυναίκες ηλικίας 26 έως 35 ετών. Ήταν επίσης λιγότερο πιθανό να εντοπίσουν αναπαραγωγικά προβλήματα. Οι γυναίκες άνω των 45 ετών είχαν περισσότερες πιθανότητες να θεωρήσουν ως κύρια πηγή ανησυχίας την αντίσταση στην ινσουλίνη και τον αυξημένο κίνδυνο μεταβολικών επιπλοκών και λιγότερο πιθανό αναπαραγωγικά προβλήματα ή ακμή.

Η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης του ΣΠΩ

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε την εξέλιξη και τις κύριες εκδηλώσεις του ΣΠΩ για να έχετε έγκαιρη διάγνωση, γι’ αυτό, εάν παρατηρήσετε ενδείξεις και συμπτώματα, είναι απαραίτητο να μιλήσετε με τον γιατρό σας. Η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει πρώιμες παρεμβάσεις για την ακμή, την υπερτρίχωση, τις διαταραχές της εμμήνου ρύσεως, το άγχος, την κατάθλιψη και παροχή συμβουλών για τη μελλοντική γονιμότητα. Δεδομένου ότι η ποιότητα ζωής συνδέεται με τα χαρακτηριστικά του ΣΠΩ, η έγκαιρη διάγνωση και παρέμβαση είναι σημαντικές. Η έγκαιρη διάγνωση είναι επίσης σημαντική για τη συμμετοχή των γυναικών στη διαχείριση του τρόπου ζωής από νωρίς στη ζωή τους, για την πρόληψη της αύξησης βάρους, της παχυσαρκίας και των σχετικών μεταβολικών επιπλοκών [2].